Historia Poręby i jej mieszkańców

Dowolne tematy dotyczące Poręby
mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Historia Poręby i jej mieszkańców

Post autor: mlody » 23.12.2006, 15:06

Gwiazdkowy prezent

Franciszek Giertych, polski działacz gospodarczy, inżynier, protoplasta rodziny znanych polityków narodowych.
W latach 1893-1903 i 1907-1914 był dyrektorem fabryki wyrobów metalowych "Poręba" koło Zawiercia -"Wilkipedia"
"Mój ojciec, Jędrzej, urodzil sie 3 stycznia 1903 r. w Sosnowcu. W roku 1907 byl świadkiem skutecznego napadu bojówki PPS na kasę fabryki Poręba pod Zawierciem. Bylo to w dniu wypłacania pensji pracownikom, w wiekszości prostym robotnikom, których interesów rzekomo bronili socjaliści. Dziadek Franciszek z rewolwerem w ręku ostrzeliwał rabusi zza płotu, a cztero i pół letni Jędrzej obserwowal to przez okno. Fabryka popadła w długi".Fragment wspomnień Macieja Giertycha ojca wicepremiera Romana Giertycha.

Dzięki postawie i zaangażowaniu dyrektora Giertycha współwłaściciele fabryki bracia Pringsheim( nazwisko niezwykle popularne na Śląsku i w Prusach) mogli oddać się badaniom naukowym na uniwersytetach w Berlinie i Wrocławiu pisząc filozoficzne rozprawy( w opracowaniach historycznych Zawiercia i Poręby pisze się o nich jako bankierach). Przy okazji podarowali plac pod budowę kościoła w Porębie a potem w trakcie wznoszenia murów udzielili nieoprocentowanej pożyczki mieszkańcom Poręby na dokończenie budowy.
Franciszek Giertych pojawił się jeszcze w Porębie po zakończeniu I wojny światowej. Przybył tutaj razem z pisarzem i publicystą Wacławem Sieroszewskim( autorem jednej z pierwszych biografii Piłsudskiego z 1915 roku) oraz prezesem Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki- Aleksandrem Gwiazdowskim aby zapoznać ich z fabryką w Porębie. Było to w 1921 roku a po tej wizycie Franciszek Giertych został mianowany dyrektorem z ramienia SMP z Ameryki na Porębę. Gościł tutaj jednak krótko. Wg encyklopedii osiedlił się następnie w Kielcach. Epizod ten nie jest znany Maciejowi Giertychowi ( przynajmniej tak wynika z opublikowanych wspomnień) ani autorowi encyklopedycznego hasła. Warto o tym przypomnieć i mieszkańcom Poręby i potomkom Franciszka Giertycha.
Fotografia Franciszka Giertycha z 1922 roku
Obrazek
Warto obejrzeć http://forumjurajskie.pl/viewtopic.php?p=5929 węgiel z Poręby
Ostatnio zmieniony 29.12.2006, 17:51 przez mlody, łącznie zmieniany 1 raz.

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Historia Poręby i jej mieszkańców

Post autor: mlody » 28.12.2006, 21:51

Na tej rurze oparto rozwój fabryki w latach 30-tych. W wojsku mówiono na to moździerz kal.81 mm wz 32. W Porębie nazywano ją Sztokiem od nazwy francuskiej firmy od której Ministerstwo Spraw Wojskowych zakupiło licencję na produkcję moździerzy. Do września 1939 roku polska armia otrzymała ok. 920 szt takich rur.Ale ,,najważniejsze były zawsze garnki".Gdyby nie zamówienia wojskowe trudno byłoby wyjść fabryce SMP z Ameryki z kolosalnych długów.
Szukam zdjęcia z uroczystoście przekazania moździerzy jako dar od fabryki SMP w 1939 roku 11 pp w Tarnowskich Górach ( przed pomnikiem obok szkoły Nr 1)..
Obrazek

kotek
Sporadyczny bywalec
Sporadyczny bywalec
Posty: 26
Rejestracja: 30.09.2006, 20:23
Lokalizacja: Poręba

Post autor: kotek » 29.12.2006, 13:20

Przez ten napad na konwój który wiózł pieniądze na wypłaty dla robotników z Poręby i kradzierz pieniędzy, robotnicy nie dostali wynagrodzenia i wielu przymierało przez to głodem.Czy ktoś wie co to byli za bandyci,którzy okradli porębskich robotników?

Awatar użytkownika
Matt
Administrator
Administrator
Posty: 3414
Rejestracja: 31.05.2004, 13:40
Lokalizacja: Poręba
Kontakt:

Post autor: Matt » 30.12.2006, 20:26

O Giertychu pisałem ponad rok temu na naszym forum TUTAJ :wink: Jest tam też odnośnik do całej książki Macieja Giertycha :) Fajnie byłoby się dowiedzieć czegoś więcej na ten temat.
"Dwie rzeczy są nieskończone: Wszechświat i głupota ludzka. Co do tej pierwszej nie mam pewności." - A. Einstein

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Giertych i nie Giertych

Post autor: mlody » 30.12.2006, 21:43

To jest tylko pretekst. Nie lubię "poniedziałku". Ale jeszcze za wcześnie na więcej.Twojego tekstu obszernego nie czytałem ale napewno napisałeś o dwóch filozofach( jako ciekawostkę podam, że obaj byli z pochodzenia Żydami( zresztą inni właściciele też. Szkoda że nie znacie ich nazwisk bo trochę w Porębie pozytywnie zamieszali od 1798 roku). Tak więc pewnych rzeczy jak widać genetycznie się nie dziedziczy.Pewnie dlatego na tej stronie o której piszesz jest tak mało o Porębie albo prawie wcale( za wyjatkiem cytowanego kawałka) Ciekawe skąd ta "obszerna wiedza w tym temacie"
W Wilkipedii są conajmniej trzy nazwiska związane z Porębą znanych inżynierów, naukowców, wynalazców itp. Ale ani słowa o Porębie
ale nie ma też ich w monografiach o fabryce i mieście Poręba.
O moździerzu też napisałeś. Jeżeli tak to podaj gdzie to mogę znaleźć.Więcej ruchów. Ponawiam zapytanie o zdjęcie z 1939 roku.Jak zobaczę że stronka się rusza pokażę nowe klocki. Zajrzyjcie do albumów po dziadkach.Nie jest to stronka do obszernego pisania ale możecie pokazać że znacie też inną historię Poręby niż to co napisano w książkach.

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Z historii sportu w Porbie

Post autor: mlody » 02.01.2007, 21:22

27 sierpnia 1939 roku w słynnym meczu z Węgrami w Warszawie wygranym 4 do 3 wystąpił Adolf Krzyk legenda Częstochowy i reprezentacji Polski.
Oficjalny jego życiorys PZPN kończy się na tym meczu . Casus Dudka na ostatnich mistrzostwach świata porównuje się z podobną sytuacją Krzyka, który z uwagi na trudny charakter nie został powołany do kadry Polski na mecz z Brazylią przegranym przez Polskę.( pisał o tym Bohdan Tomaszewski w jednym ze swoich sportowych felietonów po mistrzostwach świata w Niemczech) Znowu brak informacji o tym, że Krzyk był w 1939 roku trenerem Przemszy w Porębie i również bronił tutaj jako bramkarz (przyjeżdżał na treningi pociągiem z Częstochowy). Jeden z mieszkańców Poręby opowiadał, że po II wojnie śwaitowej spotkał go na tzw <<Ziemiach Odzyskanych>> gdzie prowadził własną restaurację. . W jego życiorysie na stronie PZPN brak informacji o dalszych jego losach. Na oficjalnej stronie śląskiego OZPN przedstawia się go jako reprezentanta Śląska( a może chodzi im o dzisiejsze województwo Śląskie?)

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Post autor: mlody » 25.08.2007, 10:02

O kopalniach węgla brunatnego i rudy żelaza na terenie Poręby pisało się na ogół "wirtualnie". Panuje opinia często powielana w publikacjach, że były to kopalnie odkrywkowe( starsi mieszkańcy pamiętają takie kopalnie z okresu powojennego). Poniżej rekonstrukcja szybu o nazwie "Apolinary"( prawdopodobnie od imienia ówczesnego dyrektora fabryki Apolinarego Zielińskiego) na kopalni Zygmunt z 1931 roku. która weryfikuje te opinie w sposób dobitny. Zabudowa była drewniana z uwagi na jej tymczasowy charakter. Po wyeksploatowaniu chodników w pobliżu szybu zabudowę przenoszono w inne miejsce.Jako ciekawostkę podam , że szyb ten najpierw postawiono a dopiero po interwencji władz górniczych ( brak stosownych zezwoleń na jego budowę)sporządzono w Pruszkowie plan . Należy zwrócić uwagę na nowoczesne rozwiązania transportowe urobku z szybu do wagoników. Szyb Apolinary był kolejnym 15 szybem na kopalni Zygmunt
Obrazek
Wykorzystywanie zamieszczonego rysunku dla celów komercyjnych i publikowanie bez zgody autora zabronione

Awatar użytkownika
lukas
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 668
Rejestracja: 20.12.2006, 22:50
Lokalizacja: z bufetu
Kontakt:

Post autor: lukas » 29.08.2007, 14:17

gdzie znajdowała sie ta kopalnia Zygmunt??

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Post autor: mlody » 29.08.2007, 15:04

Ostatnie szyby przy dukcie leśnym prowadzącym z Kierszuli do jednostki wojskowej( dawniej Droga Kościelna).
Wzdłuż duktu widoczny do dzisiaj nasyp kolejki wąskotorowej ( polecam mapę sztabową z 1928 roku z zaznaczona kopalnią i kolejką wąskotorową). Dostępna jest również w internecie.
Obrazek
Szyb Apolinary powstał później.Po wydzierżawieniu kopalni "Stanisław" należącej do Stanisława Holenderskiego( bliżej Ciągowic ulokowana również wzdłuż tego samego duktu) powiększono obszar eksploatacji. Dodatkowo SMP z Ameryki wykupiło ok. 3000 m gruntów od właścicielki majątku Ciągowice.
Najlepszy okres kopalni to lata przed wybuchem I wojny światowej, kiedy na ponad dwadzieścia kopalni w okolicach Zawiercia, porębskie kopalnie dawały ponad 50% węgla w skali ogólnego wydobycia.

eres
Nowicjusz
Posty: 17
Rejestracja: 02.05.2006, 14:10

Post autor: eres » 01.09.2007, 14:05

czy powie mi ktoś jak przebiegaly historyczne granice poreby. Czy da sie to określić w miarę dokladnie bo zawsze można przeczytać ze (w okolicy) Czy Poreba nalezala do ksiestwa siewierskiego czy pod ogrodzieniec. Jak przebiegala granica zaborców bo wiemy ze graniczna byla czarna przemsza.Na pewno dochodzilo do potyczek miedzy zaborcami tak jak przy wszystkich granicach.Kozacy na ulicach zawiercia tlumily strajki robotników czy w Porebie też stacjonowaly wojska carskie czy może austryjackie Na cmentarzu w Zawierciu sa pochowani zolnierze austriaccy Moze Poreba ma na swoich kartach histori tez wielkie czyny patriotyczne

Awatar użytkownika
lukas
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 668
Rejestracja: 20.12.2006, 22:50
Lokalizacja: z bufetu
Kontakt:

Post autor: lukas » 02.09.2007, 12:33

ja miałbym prośbe do młodego. jak bys mógł zaznaczyć na tej mapce kilka punktów odniesienia istniejacych dziś. i jeszcze jedno. ciekawi mnie sprawa starego jeziora tzn jakies zdjecia jak wygladało i troche histori.dzieki

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Post autor: mlody » 02.09.2007, 14:02

Mapa jest bardzo czytelna. Dukt wzdłuż szybów kopalni Zygmunt i odnogi kolejki wąskotorowej zaczyna się obok betoniarni PROBUDU.
Dokładne odwzorowanie na mapie okolic Poręby było możliwe dzięki temu, że w 1927 na polowym lotnisku w Zawierciu stacjonowały samoloty 2 pułku lotniczego z Krakowa. Piloci tej jednostki wykonywali zdjęcia lotnicze dla potrzeb topograficznych ( na forum jurajskim fragment zdjęcia lotniska z tego okresu). O stawie i jego historii jeszcze za wcześnie. Ale fotografia proszę bardzo z 1929 roku.
Niektórzy twierdzą ,że władze powiatu likwidując staw uszczęśliwili mieszkańców Poręby.
Dla mnie mieszczucha 200 tys miasta pierwszy widok Poręby z 1969 roku utkwił mi na zawsze dzięki obrazowi jaki wtedy ujrzałem . Schludne osiedle z białymi ścianami murów okalających fabrykę a pośrodku piękny(przynajmnie dla mnie) widok stawu. Nie zapamiętałem wówczas nazwy miejscowości ale widok tak.
Ostatnio pewien architekt opowiadał o okolicznościach likwidacji stawu i o tym jak jeden z uczestników spotkania bronił zaciekle stawu a po podjęciu
decyzji o jego likwidacji rozpłakał się.
Na drugiej fotografii Czarna Przemsza w okolicach kładki obok rzeźni.
Jej odcinek od Dziechciarzy do Siewierza uważany był w okresie międzywojennym za najpiękniejszy na całym biegu rzeki.
Te strzelające w górę rośliny po obu jej brzegach to tylko chwasty.
ObrazekObrazek

Awatar użytkownika
lukas
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 668
Rejestracja: 20.12.2006, 22:50
Lokalizacja: z bufetu
Kontakt:

Post autor: lukas » 06.09.2007, 10:59

własnie szukałem tych map na forum jurajskim,i jakoś nie moge odszukac. mógłbyś zamiescic linka. dzieki

mlody
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 782
Rejestracja: 07.11.2006, 20:36

Post autor: mlody » 06.09.2007, 18:40

Na forum jurajskim Historia i zabytki regionów na str 2 Szyby starych kopalń koło Łaz jest większy fragment tej mapy. W internecie można odszukać cały arkusz z Porębą ( tylko część dzisiejszej Poręby) ale nie zapisałem linku. Moje mapy są z innych źródeł.

Awatar użytkownika
lukas
Stały bywalec
Stały bywalec
Posty: 668
Rejestracja: 20.12.2006, 22:50
Lokalizacja: z bufetu
Kontakt:

Post autor: lukas » 10.09.2007, 12:08

dzieki. a jeżeli chodzi o staw,kiedyś w gazecie przeczytałem że przemsza do poreby była spływna i mało tego był pomysł żeby przekopać kanał do warty w mrzygłodzie.

ODPOWIEDZ